Η διατήρηση μιας ευχάριστης θερμοκρασίας στον εσωτερικό μας χώρο είναι απαραίτητη για την καθημερινή μας άνεση. Είτε πρόκειται για τη χρήση του air condition κατά τους θερμούς καλοκαιρινούς μήνες, είτε για τα συστήματα κεντρικής θέρμανσης και τα κλιματιστικά τον χειμώνα, οι συσκευές αυτές διαμορφώνουν το μικροκλίμα του σπιτιού ή του γραφείου μας.

Ωστόσο, αυτή η τεχνητή ρύθμιση της θερμοκρασίας συνοδεύεται συχνά από μια αθόρυβη παρενέργεια: την έντονη καταπόνηση των ματιών μας. Πώς ακριβώς επηρεάζει ο τεχνητός αέρας την οφθαλμική υγεία και με ποιους τρόπους μπορούμε να προστατευτούμε;

Ο μηχανισμός της φθοράς: Η διατάραξη της δακρυϊκής μεμβράνης

Για να παραμένουν τα μάτια μας υγιή και η όρασή μας καθαρή, η πρόσθια επιφάνεια του οφθαλμού πρέπει να είναι συνεχώς υγρή. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της δακρυϊκής μεμβράνης (tear film), ενός λεπτού στρώματος που αποτελείται από τρία συστατικά: νερό, βλέννα και λιπίδια.

Τόσο ο κλιματισμός (air condition) όσο και η θέρμανση αλλοιώνουν αυτόν τον ευαίσθητο μηχανισμό με δύο τρόπους:

• Μείωση της υγρασίας του χώρου: Τα κλιματιστικά λειτουργούν αφαιρώντας την υγρασία από τον αέρα, ενώ τα συστήματα θέρμανσης (ειδικά τα αερόθερμα και τα fan coils) ξηραίνουν την ατμόσφαιρα. Σε ένα περιβάλλον με χαμηλά ποσοστά υγρασίας, το υδάτινο στρώμα των δακρύων εξατμίζεται με πολύ ταχύτερο ρυθμό από τον φυσιολογικό.

• Συνεχές ρεύμα αέρα: Η απευθείας ροή του αέρα προς το πρόσωπο επιταχύνει δραματικά την εξάτμιση των δακρύων και μεταφέρει αιωρούμενα μικροσωματίδια ή σκόνη, ερεθίζοντας περαιτέρω τον επιπεφυκότα.

Τα κυριότερα συμπτώματα

Όταν η δακρυϊκή μεμβράνη διασπάται, το μάτι χάνει την προστασία του, οδηγώντας σε μια σειρά από ενοχλητικά συμπτώματα που συχνά υποδηλώνουν την εμφάνιση ή την έξαρση της ξηροφθαλμίας:

1. Αίσθηση ξένου σώματος: Η αίσθηση ότι υπάρχει άμμος ή σκόνη μέσα στα μάτια.

2. Ερυθρότητα και τσούξιμο: Ερεθισμός των ματιών που συνοδεύεται από καύσο (κάψιμο).

3. Θολή όραση: Παροδική θολότητα, η οποία συνήθως βελτιώνεται προσωρινά όταν ανοιγοκλείνετε έντονα τα βλέφαρα.

4. Αντανακλαστική δακρύρροια: Παράδοξο κι όμως αληθινό· όταν το μάτι στεγνώνει απότομα, ο εγκέφαλος στέλνει σήμα για υπερπαραγωγή δακρύων. Ωστόσο, αυτά τα δάκρυα είναι κυρίως υδαρή, στερούνται του απαραίτητου λιπιδικού στρώματος και εξατμίζονται εξίσου γρήγορα, χωρίς να ενυδατώνουν το μάτι.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Αν και ο τεχνητός αέρας επηρεάζει τους πάντες, ορισμένες ομάδες είναι πολύ πιο ευάλωτες:

• Οι χρήστες οθονών: Όταν κοιτάζουμε μια οθόνη (PC, smartphone), ο ρυθμός που ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μειώνεται έως και κατά 50%. Αν σε αυτό προστεθεί ο ξηρός αέρας του κλιματισμού, η ξηροφθαλμία εμφανίζεται σχεδόν αμέσως.

• Οι χρήστες φακών επαφής: Ο φακός επαφής χρειάζεται επαρκή δακρυϊκή ροή για να παραμένει ενυδατωμένος και ελαστικός. Στον ξηρό αέρα, ο φακός στεγνώνει, “σφίγγει” πάνω στον κερατοειδή και προκαλεί έντονη δυσφορία.

Στρατηγικές προστασίας της όρασης

Δεν είναι πάντα εφικτό να απενεργοποιήσουμε τη θέρμανση ή το air condition, ειδικά σε περιβάλλοντα εργασίας. Μπορούμε όμως να ελαχιστοποιήσουμε τις επιπτώσεις τους ακολουθώντας μερικές απλές συμβουλές:

• Ρύθμιση των περσίδων: Βεβαιωθείτε ότι η ροή του αέρα της συσκευής δεν κατευθύνεται ποτέ απευθείας προς το πρόσωπό σας.

• Χρήση υγραντήρα: Η τοποθέτηση ενός υγραντήρα στον χώρο (ή έστω ενός μικρού δοχείου με νερό κοντά στα σώματα θέρμανσης) βοηθά στη διατήρηση των σωστών επιπέδων υγρασίας στην ατμόσφαιρα.

• Ο κανόνας 20-20-20: Κάθε 20 λεπτά, στρέψτε το βλέμμα σας για 20 δευτερόλεπτα σε ένα σημείο που βρίσκεται τουλάχιστον 20 πόδια (περίπου 6 μέτρα) μακριά, και ανοιγοκλείστε συνειδητά τα μάτια σας μερικές φορές για να ανανεωθεί η δακρυϊκή μεμβράνη.

• Εξειδικευμένα τεχνητά δάκρυα: Η χρήση οφθαλμικών σταγόνων χωρίς συντηρητικά προσφέρει άμεση ανακούφιση και ενυδάτωση, αναπληρώνοντας το χαμένο στρώμα των δακρύων.

Η άνεση της θερμοκρασίας στον χώρο μας δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος της υγείας των ματιών μας. Η ξηρότητα και ο ερεθισμός από τον τεχνητό αέρα είναι σημάδια ότι τα μάτια σας χρειάζονται extra φροντίδα και προστασία.

Αν η καθημερινότητά σας περιλαμβάνει πολλές ώρες σε χώρους με κλιματισμό ή θέρμανση και νιώθετε τα μάτια σας κουρασμένα, μην αμελείτε την οφθαλμική σας υγεία. Κλείστε σήμερα ένα ραντεβού στα καταστήματα OptikonXpress για μια εντελώς ΔΩΡΕΑΝ οπτομετρική εξέταση.

Οι optical experts μας θα αξιολογήσουν την κατάσταση των ματιών σας, θα σας προτείνουν τα κατάλληλα προϊόντα ενυδάτωσης (τεχνητά δάκρυα) και, αν είστε χρήστης γυαλιών ή φακών, θα σας βοηθήσουν να επιλέξετε τις ιδανικές λύσεις με φίλτρα προστασίας για ξεκούραστη όραση σε κάθε περιβάλλον.

Προστατέψτε το βλέμμα σας από τις προκλήσεις της καθημερινότητας. Εμπιστευτείτε τους ειδικούς των OptikonXpress.